Cái nôi tình ái của người Việt

Tác giả: Đào Dục Tú

.Người viết gọi làng quê này là cái nôi tình ái của người Việt, một cuộc tình vượt qua trướng ngại tưởng không thể nào qua nổi với sức người hữu hạn. Cuộc tình ấy đã hóa thánh, nghĩa là đã bất tử trong lòng người Việt.

———————-

Đền Chử Đồng Tử (Khoái Châu- Hưng Yên). Nguồn: Trên mạng

Tôi có một người anh em đồng nghiệp làm báo  biết nhau từ thủa đất nước còn chiến tranh, chia cắt, thù hận , hai miền là hai chiến tuyến đấu súng nhau. Anh là Nguyễn Hữu Tính quê ở làng Yên Vĩnh, xã Dạ Trạch huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên- nhãn lồng tiến vua nổi tiếng xứ Đông. Làng anh chính là đất hóa thánh của một trong những tứ bất tử mà  người Việt cổ xưa tôn thờ cho tới ngày nay. Có thể  gọi làng  quê Chử Đồng Tử là  cái nôi tình ái với mối lương duyên thiên định tiền định, mối  tình huyền thoại lạ kỷ giữa một chàng trai nghèo làm nghề chái lưới ven sông với công chúa con vua Hùng Duệ Vương là nàng  Tiên Dung kiều diễm, đoan trang.

 Ai đã qua những năm tuổi học trò ngồi trên  ghế nhà trường, ai đã hơn  một lần lật giở cổ tích Việt, có lẽ không sao quên được chuyện nàng Tiên Dung du xuân  đến một vùng sông nước phía đông tuyệt vời trù mật, cảnh sắc hữu tình, trời đất hồng hoang mênh mang bạt ngàn lau sậy. Duyên trời hội ngộ ở một địa điểm, ở một thời điểm lạ lùng, cực  lãng mạn. Nàng sai thị nữ  quây màn tắm tiên ở bãi cát ven sông Cái-sông Mẹ, sông Hồng thời nay, giữa cái nắng đủ ấm, cái gió đủ hây hẩy mát ; quây màn ngay trên thân xác của một chàng ngư phủ trần như nhộng  trốn dưới cát vùi, mà nào nàng   đâu có biết !

Thế mới gọi là duyên trời xe, duyên tiền định, duyên huyền thoại ! .Cho đến khi cát trôi vì nước dội lên ,người trai  lõa thể mới lồ lộ ra. Hiển nhiên anh chàng vừa xấu hổ vừa hoảng hốt đang run như dẽ ! Tim chàng loạn nhịp là phải !. Quân quyền ở xa, thị nữ ở gần, đứng trên lưng là tiên rơi xuống phàm trần . Nước tỏa xuống thân hình Tiên Dung- cái tòa thiên nhiên rõ ràng trong ngọc trắng ngà, đại loại như thân cô Kiều  “một ngày được buổi thong dong-thang lan rủ bức trướng hồng tắm hoa-rõ ràng trong ngọc trắng ngà-dày dày sẵn đúc một tòa thiên nhiên” như đại thi hào Nguyễn Du kể- tả bằng thơ lục bát

Hơn hai ngàn năm sau mới có truyện Kiều  kể từ thủa hồng hoang chuyện chàng họ  Chử xứ đông gặp tiên ! Cái sự tắm tiên của nàng tiên khiến cho cát trôi, để lộ thân hình lực điền rám nắng vạm vỡ  của một người trai trẻ mưu sinh vùng sông nước nguyên sơ hồng hoang. Thế là bùng nổ một lực hấp dẫn bản năng trời phú cho người ! Câu chuyện tình ái giữa một anh chái lưới nghèo hèn với nàng tiên lá ngọc cành vàng nơi cung cấm  thời phong kiến cổ xưa thật  như sét đánh giữa trời quang. Chàng A Đam cùng nàng E-va người Việt nhất quyết bảo vệ bằng mọi giá mối tình thiên tạo,mối lương duyên trong sạch,tình yêu huyền thoại đẹp vô cùng, bất chấp hàng rào lễ giáo ngăn cách vua tôi nhất tự  cách trùng ,bất chấp hố sâu chia biệt  quyền quý cao sang với tiện dân hèn hạ . . .

Lễ hội Chứ Đồng Tử- Tiên Dung. Nguồn: Trên mạng

Tương truyền vua Hùng Duệ Vương xem nàng Tiên Dung như một đứa con nghịch tử vô tiền khoáng hậu ; tương truyền chàng trai họ Chử cùng với dân làng quanh một vùng sông nước hiểm yếu dễ đến khó đi, dễ vào khó ra cũng đã dày công tập hợp tráng đinh rèn luyện  võ nghệ, đề phòng bất trắc. Nghe tin vua xuất quân trị tội, nàng Tiên Dung cùng người chồng kết tóc xe tơ  lỗi đạo vua  tôi cha con  đã quỳ xuống kêu lên trời  xanh rằng con thề con  không thể hại cha , đánh lại  cha !.

Tự dưng một tiếng nổ kinh hoàng như xé tọac không gian trời cao đất  rộng mênh mông vùng sông nước hồng hoang tiền sử .Và bất ngờ thay, cả hai chàng Chử nàng Tiên như hai dải mây trắng bay lên trời hiển thánh tại gò đất cao làng Yên Vĩnh này, để lại cây gậy thần cắm xuống bãi phù sa trên sông ,trên cây gậy là cái nón tượng trưng cho hình hài chàng trai người Việt . Tương truyền cây gậy thần ấy có phép mầu giúp dân dựng nước,xô đổ cường quyền sẽ chỉ đến tận tay người có tài có tâm  với giang sơn như gấm như hoa; nên năm trăm năm sau công lịch thì phải, đã được anh hùng Triệu Quang Phục phát huy trong sự nghiệp khởi nghĩa chống quân xâm lược phong kiến Trung Hoa trên căn cứ đầm Dạ Trạch nổi tiếng lịch sử .

Mấy ngàn năm đã qua kể từ thời cổ xưa cổ sử đậm mầu huyền thoại ấy, hiện trong đền thờ thánh Chử Đồng Tử vẫn thờ cây gậy  biểu trưng sơn son thiếp vàng, trên đầu gậy  đó úp cái nón thuần Việt. Người viết gọi cái nón là vật bất ly thân của người Việt, là thuần Việt ở cái xứ nắng lửa mưa  chan này, bởi lẽ trên  hai ngàn năm sau trước làn sóng Âu hóa , hậu thế người Việt du nhập đủ loại nón mũ, nào mũ nồi, mũ cát, mũ kê-pi, mũ lưỡi trai đủ kiểu tây tầu. . . Đấy mới thực là, chỉ là mũ ngoại nhập! 

Người viết tiếc không có máy ảnh chuyên dụng  hiện đại nên không sao chụp được rõ ràng cây gậy với cái nón thờ này trong vẻ u u minh minh linh thiêng . Chỉ biết chắc một điều người Việt làng quê Yên Vĩnh chưa bao giờ dám chống cán  cuốc chống cán mai cán thuổng rồi úp nón lên trên đầu cán dù ở trên đồng bãi hay cát lầy ven sông. Không ai dám phạm thượng với trời đất thánh thần tiên phật. Thế mới hay luật trời luật đời bất thành văn mà tồn tại bền vững  trong lòng người dân làm nghề ngư tiều canh mục nơi đầu sóng ngọn gió ngày xưa ở một vùng sông bể hồng hoang quá giầu huyền thoại  của người Việt

 Anh bạn tôi làm báo đến trên dưới bốn mươi năm; đời cũng lắm đổi thay thăng trầm nay xuôi  nam mai ngược  bắc. Trước khi vào cái nghề báo nói cùng tôi, nào đâu có ngờ anh đã trải những ngày quân ngũ sống mái trong gang tấc trên chiến trường Quảng Trị đầu thập kỷ bảy mươi. Một lần lang thang trên mạng tôi thấy anh gặp gỡ quanh ly cà phê vỉa hè Sài Gòn với một đồng ngũ nghỉ hưu ngày xưa cùng sống chết trên một địa bàn xôi đỗ ở huyện Triệu Phong, tôi mới té ngửa người ra là cái  “chú em láu táu” ngày xưa được nhận về làm  trợ lý cho thủ trưởng cấp ban, cùng ban biên tập với mình, lại có thời kỳ chiến đấu gian nan,hiểm nguy như thế.

Thế mới biết có khi sống sát sàn sạt một người dăm bẩy năm mà thời chiến tranh ,bao cấp kinh tế xưa mưu sinh vất vả khốn khó,chả biết họ ra làm sao ! Thế là  người viết nổi cơn hứng tìm cách  bắt liên lạc trở lại sau mười lăm năm không gặp nhau do hoàn cảnh khách quan, kể từ ngày vợ chồng tôi vào Sài Gòn có đến tìm thăm anh ấy. Anh đã lên ông lên bà, quảng giao ,thành đạt trên nhiều phương diện nhưng chúng tôi vẫn trước sau như một coi nhau như  anh em đồng nghiệp ngày xưa, ông ông tôi tôi,cậu cậu tớ tớ, thậm chí có khi xả hơi xuồng xã theo kiểu dân dã nhà quê,bất chấp xã giao,bỏ qua mọi câu nệ thường tình trong giao tiếp,ứng xử. Anh có nhiều công tích với địa phương, dân làng nên bước chân ra khu đền thánh là người này gọi người kia chào, co kéo vào bàn trà trò chuyện giao lưu.

Tôi ấn tượng nhất là hai cây long não hai anh em anh cung tiến trồng trên bờ hồ bán nguyệt trước cửa đền thờ Thánh Chử Đồng Tử. Bẻ một nhành cây nhỏ ,vò cái lá trên cành đã thấy một mùi hương quen thuộc thơm cay nồng nàn như  thân phận người Việt hình như đời nào cũng vậy,ủ cái thơm thảo trong muôn vẻ cay đắng cay cực ở đời

Tình yêu bất tử của ông thánh bất tử Chử Đồng Tử cũng vậy mà thôi. Đẹp như huyền thoại mà khổ ải như cuộc đời trầm luân này. Đi đó đi đây trên đất làng Yên Vĩnh, một làng cổ  chí ít có từ thời chàng trai họ Chử nghèo tới mức đến cái khố rách bện bằng vỏ cây cũng chung chia  với cha, ai đi chài lưới phơi ra giữa thanh thiên bạch nhật thì không được phép khỏa thân toàn bộ, ai ở trong túp lều rách nát lợp quây bằng lau sậy bãi sông thì có thể tắm tiên suốt ngày. Nên chi khi thấy quân quyền tiền trạm cho con gái vua đi kinh lý  vùng đất tân thổ hạ lưu này,chàng Chử nhà ta mới kinh hốt vội vàng vùi mình trốn  dưới cát như con cua con ốc.

Để rồi trời xui đất khiến thế nào, nàng Tiên Dung nhất định bắt thị nữ quây màn để nàng tắm tiên ngay trên lưng chàng trai úp mặt xuống cát, vùi mình trong cát với một trái tim cuồng loạn mà không hay. Người viết gọi làng quê này là cái nôi tình ái của người Việt, một cuộc tình vượt qua trướng ngại tưởng không thể nào qua nổi với sức người hữu hạn. Cuộc tình ấy đã hóa thánh nghĩa là đã bất tử trong lòng người Việt ! . / .